Pierwotnie rottweiler był psem pasterskim. Pomagał on głównie handlarzom bydła i rzeźnikom przy transporcie stad i stróżował przy nich w nocy. Był popularny szczególnie wśród rzeźników południowych Niemiec jako tzw. pies rzeźnicki. Nazwę swą wziął od miasta Rottweil nad rzeką Neckar, które stanowiło centrum handlu bydłem. Hodowla w czystości rasy przyczyniła się do wyrównania typu. Jest on uderzająco podobny do psa z hal Appenzell w Szwajcarii i zapewne za­chodzi tu pokrewieństwo.

Rottweiler jest psem spokojnym, o zrównoważonym usposobieniu; czujny, nieza­wodny, łatwy w układaniu, pojętny, cięty i wytrwały. Przy szkoleniu wymaga jed­nak rozumnego traktowania, gdyż w przeciwnym razie można go zepsuć. Jeśli te warunki są zachowane, nadaje się wybitnie na stróża. Dopiero stosunkowo późno poznano, że dzięki swym wybitnym zaletom nadaje się również na psa służbowego. Odtąd hodowla jego rozszerzyła się również poza granice Niemiec i zdobywa on coraz liczniejszych sympatyków.

Wzorzec Charakterystyka.   Rottweiler   jest   doskonałym   psem   obrończym,   towarzyszem i psem służbowym. Celem hodowli jest uzyskanie psa silnego, harmonijnie zbudo­wanego, o rdzawym lub jasnobrązowym znaczeniu, któremu przy krępym pokroju nie brak elegancji.
Wrażenie ogólne. Pies średniej wielkości, krępy, ani za lekki, ani ciężki, nie długo-nożny i nie charci. Proporcjonalna, krótka, zwięzła i silna sylwetka pozwala przypi­sać mu obok dużej inteligencji i ochoty do pracy, dużo siły i wytrwałości. Już na pierwszy rzut oka zdradza ciętość. Jego spokojne spojrzenie świadczy o dobrodusz-ności i przywiązaniu.
Głowa. Średniej długości. Mózgowioczaszka szeroka między uszami, pokrywa czaszki oglądana z boku miernie wysklepiona, krawędź czołowa wyraźnie zazna­czona, guz potyliczny dobrze rozwinięty, lecz nie wystający, policzki bardzo mus­kularne, łuki jarzmowe wyraziste, grzbiet nosa prosty i niezbyt długi, długość od nasady do końca nosa nie większa niż odległość od guza potylicznego do krawędzi czołowej. Koniec nosa dobrze wykształcony, szeroki, okrągły, nozdrza stosunkowo duże, zawsze czarne. Wargi czarne, ściśle przylegające, opadające stopniowo od niezbyt silnie zaznaczonych kącików. Skóra na całej głowie napięta. Najwyżej przy podnieceniu mogą tworzyć się zmarszczki podłużne.
Oczy. Średniej wielkości, ciemnobrązowe, wyrażające wierność, dobrotliwość i pewność siebie, powieki ściśle przylegające.
Uszy. Małe, trójkątne, osadzone wysoko i daleko od siebie, przez co pozornie po­szerzają pokrywę czaszki, noszone ku przodowi, zakrywają otwory uszne. Szyja. Silna, okrągła, szeroka, muskularna, z lekko wy sklepionym karkiem, osadzo­na na łopatkach, dość sucha bez fałdów podgard lanych.
Kończyny przednie. Łopatki długie i dobrze osadzone. Ramiona przylegające do tułowia, jednakże niezbyt związane. Podramię silne i muskularne. Śródręcze dość sprężyste, silne, niezbyt strome. Łapy okrągłe, zwarte i wysklepione. Podeszwy bardzo twarde, pazury ciemne, krótkie i silne. Kończyny przednie oglądane ze wszystkich stron proste i niezbyt wąsko ustawione.
Tułów. Klatka piersiowa pojemna, szeroka i głęboka, raczej okrągła niż owalna. Grzbiet prosty i napięty. Lędźwie nieznacznie podciągnięte. Tył krótki i szeroki, lecz nie opadający.
Kończyny tylne. Uda krótkie i muskularne, podudzie długie, od góry muskularne, niżej żylaste i silne. Staw skokowy dobrze, ale nie nadmiernie ukątowany ani stromy. Łapy tylne nieco dłuższe niż przednie, dobrze zwarte, palce silne, bez wilczych pazurów.
Ogon. Krótki, wysoko osadzony, noszony możliwie poziomo. Często z urodzenia jest on szczątkowy, jeśli za długi należy go podciąć.
Szata. Włos krótki, silny, gruby, gładki, prosty. Na szyi i udach podszycie bez­względnie wymagane, nie może być jednak widoczne poprzez pokrywę. Na przed­nich i tylnych kończynach włos dłuższy, poza tym raczej krótki i ściśle przylega­jący.
Umaszczenie. Czarne z wyraźnymi znaczeniami na policzkach, kufie, kończynach i nad oczami. Znaczenie mahoniowobrązowe lub jasnobrązowe.
Wzrost. W kłębie psy od 60 do 68 cm, suki od 55 do 65 cm, przy czym zawsze we właściwej proporcji do całości.

Wady. Budowa lekka, charcia, szczudlowata, przebudowanie, ociężałość. Tułów za długi, za krótki lub wąski. Wystający guz potyliczny, lub kufa wyżła, wyżli wyraz, głowa wąska, długa za krótka albo za ciężka. Za mało wyrazista krawędź czołowa lub całkowity jej brak. Kufa długa lub spiczasta, zbyt wydatne policzki, garbonos lub nos rozłupany, grzbiet nosa wklęsły, opadający lub wysklepiony, nos jasny lub cielisty, luźne fafle i kąciki warg, uzębienie ponosówkowe lub próchnicowe, przo-dozgryz, tyłozgryz lub zgryz kleszczowy. Brak przedtrzonowców, skóra na głowie pomarszczona. Uszy za nisko osadzone, ciężkie, długie lub wąskie, obwisłe lub nie równe, odstające na boki. Oczy małe, ukośne, rozwarte, szkliste, wybałuszone lub o przenikliwym spojrzeniu. Szyja zbyt długa, cienka, stabo umięśniona, duże fałdy podgardlane. Słaby kościec, łopatki strome, luźne lub słabo umięśnione, front wąski. Śródręcze lub łapy miękkie, strome, rozczapierzone, jasne pazury, niedoroz­winięte palce. Klatka piersiowa plaska, zbyt długa, miękki karpiowaty lub łękowaty grzbiet. Tył ścięty. Uda płaskie, postawa krowia lub beczkowata. Staw skokowy stromy lub nadmiernie ukątowany. Wilcze pazury. Ogon noszony za wysoko lub osadzony za nisko, za cienki lub za długi. Szata miękka, za krótka, za długa lub nie zwarta. Włos wełnisty, brak podszycia. Białe znaczenia na łapach, kończynach lub gdziekolwiek na tułowiu. Znaczenie nieczyste. Rottweilery w dawnym typie, co prawda rzadko występujące, jednolicie czerwonożółte z czarną lub jasną maską lub czarną pręgą wzdłuż grzbietu, jak również psy o innych maściach (niebieskie, brązowe) nie są uznawane, jako podejrzanej czystości rasy; tak samo długowłose.

Większość psów szorstkowłosych zalicza się do ras myśliwskich. Najstarsze z nich wywodzą się od dawnego szorstkowlosego psa myśliwskiego, który występował w różnych odmianach w całej Europie. Nie można ustalić, czy jest on również pra­przodkiem współczesnego brodacza. Co prawda twierdzi się, że pinczer pochodzi od tzw. szorstkowlosego pinczera olbrzyma, który swego czasu był bardzo rozpo­wszechniony w okolicach Monachium. Psa tego nazywano też rosyjskim broda­czem albo niedźwiedzim brodaczem.

Typową cechą brodacza jest graniasta głowa, która wydaje się jakby wykuta z ka­mienia. Wyraziste brwi nadają mu groźny wygląd, mimo to jednak jest on dobro­duszny, co prawda tylko dla znanych mu ludzi. Wobec obcych jest nieufny i czuj­ny. Te właściwości połączone z wymaganiami stawianymi psom służbowym spo­wodowały, że od 1925 r. zaliczono go do grupy psów służbowych. Z roli tej wy­wiązuje się doskonale i dlatego znajduje coraz liczniejsze grono hodowców. Bardzo podobna do brodacza olbrzyma jest rasa hodowana we Francji i Belgii — szorstkowłosy owczarek bouvier des Flandres. Również i ta rasa zaliczona została do grupy psów służbowych.

Wzorzec Wrażenie ogólne. Brodacz olbrzym jest powiększonym i wzmocnionym sobowtó­rem brodacza średniego. Spokojny, rozważny, a jednocześnie pełen temperamentu i szybkości. Wytrwały, niezawodny, wierny, odporny na niekorzystne warunki at­mosferyczne. Dzięki mocnej szacie, silnym kończynom i posuwistym chodom jest twardym i odpornym psem użytkowym.
Głowa. Silna, mocna o zdecydowanym wyrazie odpowiadającym pici. Wyraziste policzki nie powinny naruszać graniastej sylwetki brodatej głowy. Mięśnie żuchwy dobrze ukształtowane, linia głowy z umiarkowaną krawędzią czołową powinna być prosta. Załamana linia głowy i mały nos są wadliwe. Kufa silna, tępo zakończona gąbczastym czarnym nosem. Wargi czarne, ściśle przylegające. Uzębienie. Uzębienie silne, kompletne, zgryz nożycowy.
Uszy. Wysoko osadzone, równomiernie przycięte, noszone pionowo ku górze. Oczy. Owalne i ciemne.
Szyja. Mocno osadzona, silnie wygięta, sucha, bez fałdów podgardlanych. Kończyny przednie. Łopatki płaskie, ukośnie ustawione, dobrze u katowane, pod ra­mię pionowe, silne i prawie proste. Wąski przód jest wadliwy. Łapy kocie o silnych twardych opuszkach, krótko owłosione, zwarte, o czarnych pazurach. Tułów. Płaskie żebra tworzą silną klatkę piersiową, która w przekroju poprzecz­nym jest owalna. Mostek wysuwa się przed łopatki i tworzy przedpiersie. Klatka piersiowa beczkowata jest wadliwa. Dół klatki piersiowej wznoszący się ku tyłowi przechodzi w lekko podciągnięty brzuch. Lędźwie silne i krótkie, grzbiet krótki, prosty i silny. Pierwszy krąg grzbietowy silnie rozwinięty, tył łagodnie zaokrąglony. Kończyny tylne. Dobrze ukątowane, stawy skokowe o silnych mięśniach, uda uko­śnie ustawione. Słaby tył jest wadliwy.
Ogon. Wysoko osadzony, niezbyt długi, przycięty za 3 lub 4 kręgiem. Szata. Szorstka, składająca się z pokrywy i podszycia, na pokrywie czaszki twarda, z silnymi brwiami i brodą. Broda kozia niedopuszczalna.
Umaszczenie. Zasadniczo czarne bez oznak lub pieprz z solą (patrz wzorzec śre­dniego brodacza).
Wzrost. Wysokość w kłębie psa od 65 do 70 cm, suki od 60 do 65 cm. Idealne wymiary to średnia tych liczb. Zbyt duże psy uznaje się za wadliwe, gdyż tracą pożądaną zwinność i wszechstronną przydatność psa służbowego. Za mały wzrost jest również wadą. Prawidłowe proporcje ciała w połączeniu z ogólną siłą i masą zapewniają psu zwrotność i sprężystość. Pozostałe szczegóły są takie same jak we wzorcu brodacza średniego.

Przodkami boksera były psy, które służyły do polowania na niedźwiedzie, wilki i dziki. Przedstawiają je liczne stare sztychy. Były to psy krępe, silne, bardzo cięte, niewrażliwe na okaleczenia. Ich wspólną cechą była ciężka głowa z krótką, lecz silną kufą, która nie pozwalała wątpić w silę uzębienia i szczęk. Były one nie wyrównane; w różnych okolicach występowały odmienne typy psów o regional­nych nazwach, wskazujących na ich przeznaczenie. Ciętość wykazywały w wal­kach; walczyły zarówno między sobą, jak i z innymi zwierzętami np. z bykami. W drugiej połowie ubiegłego wieku zaczęto ich hodowlę. Dzięki celowemu krzyżo­waniu z innymi rasami powstał obecny bokser. Trudno byłoby rozpoznać w niej jego przodków. Dzisiejszy bokser to pies elegancki, który zachował wszystkie daw­ne zalety charakteru, a przede wszystkim ciętość, odporność i wytrwałość. Kształto­wanie się rasy trwało stosunkowo długo. Za samodzielną rasę uznano boksera dopiero w 1925 r. Nazwę swą otrzymał prawdopodobnie dlatego, że głowa jego przypomina twarz boksera ze zniekształconym nosem.
Bokser posiada wszystkie właściwości wymagane od dobrego psa służbowego, a ponadto przywiązuje się on bardzo do wszystkich członków rodziny. Popularność jego wzrasta stale nie tylko u nas, lecz i w innych krajach. Jest on doskonałym towarzyszem człowieka i obrońcą.

Wzorzec Wrażenie ogólne. Bokser jest psem średniej wielkości, gładkowłosym, krępym o krótkiej kwadratowej sylwetce i silnych kończynach. Można go porównać do atlety łączącego siłę z szybkością. Mięśnie całkowicie suche, silnie rozwinięte, zary­sowujące się plastycznie pod skórą. Poszczególne części ciała tworzą harmonijną całość. Ruchy bardzo żywe, chód pewny, elastyczny, krok swobodny i posuwisty, szlachetne noszenie głowy. Jako pies służbowy musi posiadać odpowiednią masę połączoną z siłą. Przy największej nawet sile nie może być jednak ciężki ani ociężały. Jest wiernym towarzyszem zarówno przy koniu jak i przy rowerze. Jest wyśmienitym skoczkiem któremu nie brak elegancji.
Krótka zwarta szata nie wymaga szczególnej pielęgnacji. Przy ocenie psa dużą uwagę zwraca się na harmonijność budowy i odpowiednie ubarwienie. Ważne są także proporcje głowy w stosunku do tułowia, (nie może być ona za lekka), popraw­ny jej kształt, a także odpowiedni stosunek kufy do mózgowioczaszki. Głowa. Piękno głowy polega na harmonijnym stosunku poszczególnych części. Obojętnie z której strony się ją ogląda, zawsze powinien być zachowany właściwy stosunek kufy do czaszki. Im bardziej szerokość kufy zbliża się do szerokości czasz­ki tym lepiej. Głowa powinna być możliwie sucha, tzn. nie może być na niej zbyt dużo fałd. Ciemna maska powinna ograniczać się tylko do kufy i odróżniać się wyraźnie od koloru głowy. Sylwetkę kufy wykańczają fafle. Są one dobrze rozwi­nięte i łączą się z suchą szyją, tworząc ładnie ukształtowany łuk. Kufa powinna być dobrze rozwinięta, nie może być spiczasta, wąska, krótka lub płaska. Na jej kształt wpływa ukształtowanie szczęk, ustawienie zębów i fafle. Obie szczęki, patrząc od przodu, nie tworzą pionowej płaszczyzny, żuchwa wystaje spod szczęki i jest lekko wygięta do góry.
Szczęka jest szeroko na czaszce osadzona i tylko ku przodowi nieco się zwęża. Z przodu obie szczęki bardzo szerokie.
Górna warga gruba, duża, prawie kwadratowa, tworzy kąt prosty z nozdrzami. Wypełnia ona przestrzeń powstałą przez przodozgryz i spoczywa na siekaczach żuchwy, dotykając krajem dolnej wargi. W ten sposób powstaje frontowa płasz­czyzna kufy. Wysunięta do przodu żuchwa z dolną wargą tworzy tzw. brodę, która nie powinna wyraźnie wystawać do przodu ani też chować się za szczęki. Musi być ona dobrze zauważalna zarówno z przodu jak i z boku i nie może, jak u buldoga, wychylać się do przodu lub do góry. Przy zamkniętym pysku zęby żuchwy ani język nie mogą być widoczne. Pokrywa czaszki jest lekko wysklepiona, lecz nie okrągła, lub szeroka. Guz potyliczny niezbyt wysoki. Między czołem a grzbietem nosa wyraźnie zaznaczona krawędź czołowa. Grzbiet nosa nie może jak u buldoga przechodzić w czoło, ale też nie może być wygięty do dołu. Nos szeroki, czarny. Koniec nosa leży nieco wyżej od nasady, przez to wydaje się nieco zadarty. Nozd­rza daleko rozstawione, między nimi przebiega żłobek (bruzda). Na czole lekko zaznaczona bruzda czołowa, która między oczami nie może być zbyt głęboka. Policzki silnie rozwinięte, odpowiednio do uzębienia, nie wysuwają się jednak jak u buldoga, poza sylwetką głowy łagodnym łukiem przechodzą w kufę. Uzębienie. Silne, zdrowe i w miarę możności regularne. Kly możliwie najbardziej rozstawione, siekacze w górnej szczęce ustawione w obwodzie ku przodowi wy­giętego tuku, w żuchwie — w linii prostej. Bokser ma przodozgryz. Oczy. Jak najciemniejsze, niezbyt małe, ale nie wyłupiaste, ani głęboko osadzone. Zdradzają inteligencję i energię. Spojrzenie nie groźne ani przenikliwe. Obramo­wanie oczu ciemne.
Uszy. Wysoko osadzone, noszone pionowo, spiczasto przycięte tak aby muszle nie były zbyt szerokie.
Szyja. Nie za krótka ani za gruba, muskularna, silna, sucha, bez fałdów podgardla-nych. Eleganckim łukiem przechodzi od wyraźnie zaznaczonego karku, odznacza się szlachetnością linii.
Kończyny przednie. Z przodu proste i równoległe, o silnym kośćcu. Łokcie nie powinny zbytnio odstawać od klatki piersiowej. Podramię pionowe, długie i mus­kularne, śródręcze krótkie, ustawione raczej pionowo. Łapy małe, palce zwarte, wysklepione, pazury silne.
Tułów. Sylwetka kwadratowa. Tułów spoczywa na prostych kończynach o mocnym kośćcu. Klatka piersiowa głęboka, sięgająca do łokci (jej głębokość równa jest mniej więcej polowie wysokości psa). Zebra dobrze wysklepione, lecz nie beczkowate, zaokrąglone, zachodzące daleko do tyłu. Lędźwie kształtne, zwarte, napięte, lekko podciągnięte, dolna linia brzucha wznosi się eleganckim łukiem ku tyłowi. Łopatka długa i ukośna, dobrze przylegająca, niezbyt silna, lecz dobrze umięśniona. Ramię długie, tworzy z łopatką kąt prosty.
Grzbiet. Kłąb dobrze zaznaczony, krótki prosty i muskularny.
Kończyny tylne. Silne mięśnie plastycznie uwidaczniające się. Uda szerokie i wysk­lepione nigdy wąskie i płaskie. Lędźwie nieco opadające, płasko zaokrąglone. Mie­dnica długa, u suk dość szeroka. Kolano w normalnej postawie powinno zacho­dzić do przodu, tak aby zbiegło się z linią pionową prowadzoną od guza biodrowego do podłoża. Kąt stawu skokowego wynosi około 140°, śródstopia 95—100° (nie może więc być ustawione pionowo). Kończyny oglądane z tyłu powinny być proste. Staw skokowy suchy, o silnych kościach, palce z reguły dłuższe niż w przednich łapach, zwarte i wysklepione (kocie łapy).
Ogon. U nasady szeroki, możliwie wysoko osadzony, noszony ku górze, krótko przycięty.
Szata. Włos krótki, twardy, ściśle przylegający, żółty lub pręgowany. Kolor żółty występuje w najróżniejszych odcieniach od ciemnoczerwonego  do jasnozołtego (najładniejsze są pośrednie żóltoczerwone). Maść pręgowana przechodzi od jasno-żóltej do ciemnej, a nawet do czarnej. Barwa tła i pręgowania muszą się wyraźnie od siebie odróżniać, pręgi nie mogą być za gęste ani za rzadkie, tło nie może być brudne. Białe znaczenie jest dopuszczalne (może przyczynić się do ożywienia ekste-rieru) jednak nie więcej niż na 1/3 powierzchni maści zasadniczej. Przeważająco lub całkowicie białe, czarne lub inne umaszczenie jest niedopuszczalne. Wzrost. Wysokość w kłębie psa od 57 do 63 cm, suki od 53 do 59 cm. Masa ciała. Pies od 30 do 32 kg, suka od 24 do 25 kg. Chód. Bokser jest galopenem.
Charakter. Przywiązany, wierny, nieustraszony, cięty. Dobry obrońca i opiekun. Lubi dzieci, chętny do zabawy. Wobec obcych nieufny i w razie potrzeby groźny. Dzięki swojej inteligencji, układności, małym wymaganiom i czystości jest przy­jemnym domownikiem w rodzinie lub psem towarzyszem.
Wady. Ociężałość, podobieństwo do buldoga, lub pinczera, słaba budowa, brak symetrii, zla kondycja, wadliwa krawędź czołowa lub grzbiet nosa, zbyt jasne oko lub śluzówka, brak tzw. „brody”, słabe wargi, źle noszone uszy lub źle przycięte, fałdy podgardlane, szyja ciężka lub za krótka, łopatki strome lub luźne, płaskie, szerokie lub wykręcone na boki łapy, luźne śródręcze, grzbiet długi lub karpiowaty, pierś za szeroka, za wąska lub płaska, brzuch nie podciągnięty, tył ścięty, strome i źle ukątowane kończyny, uda słabo umięśnione, ustawienie kończyn krowie, becz­kowate lub szablaste. Miękkie stawy skokowe, kończyny zbyt odstawione do tyłu lub podstawione, chód chwiejny, łapy zajęcze, umaszczenie przeważająco lub cał­kowicie białe, wilcze pazury.

Nazwa rasy pochodzi od poborcy podatkowego Dobermana z Apoldy, który pod koniec ubiegłego stulecia hodował bardzo cięte psy w typie pinczera gładkowłose-go. Psy te towarzyszyły mu przy inkasowaniu pieniędzy i stały się podstawą ho­dowli dobermanów. Podobno, doprowadzono przy tym krew rotweilera, black and tan terriera, greyhounda — i być może — innych ras. Wnioskuje się tak na podsta­wie jego temperamentu i żywości, gdyż brak bliższych danych o powstaniu tej rasy. Jest jednak pewne, że obecnie rasa ta ma wszystkie właściwości wymagane od psa służbowego. Doberman nie zna lęku, ma silne nerwy, jest zahartowany, inteligent­ny, układny i pojętny, przy tym żwawy, szybki, energiczny, cięty ale nie kąśliwy.

Wygląd ma elegancki, szlachetny i przyjemny. Popularność tej rasy przekroczyła wkrótce granice Niemiec i obecnie jest rozpowszechniony na całym świecie. Naj­częściej używa się go jako psa służbowego, często jako stróża. Od młodości wymaga silnego gruntownego wychowania i właściwego traktowania aby na czas opanować jego pewność siebie.

Wzorzec Wrażenie ogólne. Doberman jest psem średniej wielkości, silnym i muskularnym. Jego elegancka sylwetka, temperament i zdecydowany wyraz składają się na obraz dobrze zbudowanego psa. Budowę ma prawie kwadratową, co szczególnie dobrze widoczne jest u psa.
Głowa. Dobrze osadzona na szyi, oglądana z przodu i z góry ma kształt prostego, tępego klina, skóra napięta na kościach i płaskich mięśniach uwydatnia subtelne (suche) wymodelowanie. Pokrywa czaszki oglądana z przodu i z boku jest płaska. Na górny profil głowy składają się dwie równoległe linie (grzbietu nosa i pokrywy czaszki) przerwane przy oczach płaską krawędzią czołową. Linia ta wznosi się od czubka nosa do potylicy. Czoło opada pod łagodnym kątem ku oczom. Kufa głębo­ka i szeroka z przylegającymi wargami. Górna linia czaszki oglądana z przodu powinna przebiegać poziomo, nie opadając przy uszach. Nos czarny. Oczy. Średniej wielkości, jak najciemniejsze, u psów brązowych i błękitnych jaś­niejsze kolory dopuszczalne.
Uszy. Wysoko osadzone, proste, przycięte proporcjonalnie do długości głowy. Uzębienie. Silne, bez braków, zgryz nożycowy.
Szyja. W stosunku do głowy i tułowia dość długa, sucha i muskularna, łukowato wygięta, noszona prosto ku górze, odznacza się szlachetnością.
Kończyny przednie. Oglądane ze wszystkich stron proste, silne, ustawione pionowo ku ziemi. Skośnie ułożona, dobrze umięśniona łopatka tworzy z ramieniem kąt prosty i przylega ściśle do klatki piersiowej. Staw łokciSwy łączący ramię z podra-mieniem jest ściśle przylegający. Śródręcze nie wykręcone ani na zewnątrz ani do wewnątrz. Palce wysklepione (łapa kocia).
Tułów. Grzbiet prosty i napięty. Kłąb silnie zaznaczony, szczególnie u psów. Wyso­kość i długość wyznaczają opadającą ku tyłowi linię grzbietu. Tył nie za krótki, lekko zaokrąglony. Żebra lekko wysklepione sięgają do łokci. Głębokość klatki piersiowej powinna być proporcjonalna do długości tułowia, nie może być mniej­sza, niż połowa wysokości w kłębie. Przedpiersie szerokie i (zwłaszcza z przodu) wyraziste.
Kończyny tylne. Uda szerokie, muskularne, związane z podudziem silnym stawem kolanowym, tworzą kat około 130°. Łapy tak jak i przednie są krótkie, wysklepione i zwarte. Wilcze pazury niedopuszczalne. Szata. Włos krótki, silny, gęsty, ściśle przylegający.
Umaszczenie. Czarne, ciemno brązowe lub błękitne z rdzawym wyraźnym znacze­niem. Znaczenie na kufie i wargach, plama na policzkach i nad górną powieką, na szyi, dwie plamy na piersi, na śródstopiu i łapach, na wewnętrznej stronie uda, w okolicy odbytu i na tylnej części siedzenia. Wzrost. Pies od 68 do 70 cm, suka 63 — 67 cm.
Chody. Elastyczne, eleganckie, zwrotne, swobodne i posuwiste. Tył przez długi, sprężysty wykrok, nadaje pożądaną siłę napędową. Pies stawia przednią kończynę równocześnie z przeciwstawną kończyną tylną.
Wady. Wypukłe czoło lub grzbiet nosa, zbyt wyraźna lub za słaba krawędź czoło­wa, krótka, szeroka głowa (silne policzki), spiczasta kufa, obwisłe wargi. Za wysokie lub za niskie osadzenie uszu, braki w uzębieniu (42 zęby), przodozgryz lub tyłozgryz, oczy zezowate, wypukłe lub za głęboko osadzone, szyja krótka, gruba, fałdy podgardlane, drobny kościec, krótka, luźna stroma łopatka, wykręcone łokcie, pos­tawa francuska, beczkowata lub krowia, łapy długie, rozwarte lub miękkie, grzbiet za długi lub karpiowaty. Tył ścięty, źle ukątowany, klatka piersiowa beczkowata lub wąska, żebra płaskie, brak przedpiersia. Stawy skokowe wykręcone. Wnętrost­wo, chód chwiejny Jub sztywny, inochód, włos długi, miękki, falisty, znaczenie jasne, nieczyste, białe znaki, widoczne podszycie, płochłiwośc, nerwowość, tchórzłi-wość.

Na początku XIX w. owczarek niemiecki był mało rozpowszechnioną, niewyrów-naną rasą, która w różnych rejonach Niemiec była używana do pilnowania owiec. W północnych i środkowych Niemczech występowała odmiana niższa krępa, w Niemczech południowych zaś, a przede wszystkim w Wirtembergii, popularna była odmiana wyższa, smuklejsza. Ze skrzyżowania tych dwu ras powstał dzisiejszy owczarek niemiecki. Jego marsz triumfalny we wszystkich krajach świata roz­począł się dopiero wtedy, gdy ujawniły się jego wybitne zdolności jako psa policyj­nego i wojskowego. Bardzo prędko podbił swymi zaletami serca hodowców. Szczęśliwie się złożyło, że ówcześni wybitni hodowcy wymagali od owczarka nie­mieckiego nie tylko dobrego pokroju, lecz i sprawności, którą stale podkreślano jako cel hodowli. To zapewniło niemieckiemu owczarkowi ogromne rozpowszech­nienie.

Z powodu podobieństwa do wilka mylnie nazywa się go też wilczurem, nie znaczy to jednakże, aby był spokrewniony z wilkiem, pomijając jego praprzodków. Prze­prowadzono liczne krzyżowania z wilkiem, aby przeszczepić jego charakterystycz­ne cechy, a przede wszystkim wytrwałość w kłusie itp. U potomstwa z tego krzyżo­wania przeważały jednakże takie cechy jak: agresywność, nieopanowanie, lękliwość, które odbijały się niekorzystnie na dalszej hodowli. Dlatego hodowla owczar­ka niemieckiego opiera się zasadniczo na okazach, które reprezentują właściwy typ nie tylko pod względem pokroju, lecz i przydatności.
Wzorzec Wrażenie ogólne. Owczarek niemiecki jest trochę więcej niż średniego wzrostu. Wysokość w kłębie wynosi przeciętnie 60 cm. U owczarka niemieckiego jako psa służbowego   pożądane   są   następujące   wymiary:   pies   około   60 — 65 cm,   suka 55 — 60 cm. Przekroczenie tych wymiarów, zarówno w górę, jak i w dół, zmniejsza jego wartość tak w służbie jak i w hodowli. Sprawia wrażenie nieco wydłużonego, jest silny i muskularny. Kościec ma suchy i dobrze związany. Stosunek wysokości do długości oraz ukątowanie kończyn przednich i tylnych powinno być tak zhar­monizowane, aby umożliwiało posuwisty i wytrwały kłus.
Wyraźnie zaznaczony jest u owczarka niemieckiego dymorfizm płciowy. Niemiecki owczarek odpowiada wyobrażeniu rasy, uosabiającej naturalną siłę, zwrotność i in­teligencję. Powinien być odważny, odporny, i w razie potrzeby musi bronić swego pana i jego dobytku. Fizyczne i psychiczne watunki zapewniają mu wytrwałość i gotowość do pracy. Pomimo ogromnego temperamentu powinien być tak ułożony aby potrafił dostosowywać się do każdej sytuacji i otrzymywane polecenia wykony­wał dobrowolnie i ochoczo.
Chody i ukątowanie kończyn. Niemiecki owczarek jest wyśmienitym kłusakiem, którego kończyny poruszają się w przekątni, tzn. wykrokowi kończyny tylnej to­warzyszy przeciwległa kończyna przednia. Kończyny muszą być dobrze zharmoni­zowane, tzn. muszą być tak ukątowane, aby bez większej zmiany linii grzbietu kończyny tylne mogły się przenosić do polowy tułowia, przednie zaś muszą mieć odpowiedni wykrok. Właściwa proporcja wysokości do długości i stosownej długo­ści kości obu kończyn zapewnia posuwisty chód płasko przy ziemi, który wywiera wrażenie ruchu bez zmęczenia. Przy wysuniętej na przód głowie i lekko wygiętym ogonie powstaje równy i spokojny kłus, który uwidacznia się płaską linią przebie­gającą od końca uszu poprzez szyję i grzbiet do końca ogona.

Charakter. Od rasowego owczarka niemieckiego wymaga się szczególnie silnych nerwów, wierności, nieprzekupności, odwagi, instynktu do walki i ciętości. Cechy te tworzą zeń wybornego psa użytkowego, szczególnie jako stróża, obrońcę i psa pasterskiego.
Głowa. Sucha, między uszami szeroka. Czoło oglądane z przodu i z boku jest nieznacznie wysklepione, bez bruzdy czołowej lub jest ona słabo zaznaczona. Po­liczki lekko wysklepione, pokrywa czaszki oglądana z góry zwęża się łagodnie ku kufie i przechodzi poprzez ukośne, słabo zaznaczoną krawędź czołową w suchą, klinowatą kufę. Kufa jest silna, wargi suche, ściśle przylegające. Grzbiet nosa pro­sty stanowi prawie przedłużenie linii czoła.
Oczy. Średniej wielkości, migdałowe, nieco ukośne, nigdy wyłupiaste, jak najciem­niejsze, o żywym wyrazie.

Uszy. Średniej wielkości, u nasady szerokie, wysoko osadzone, stojące i spiczaste. Załamanie niepożądane. Uszy przycięte lub obwisłe niedopuszczalne. Szczenięta i psy młode do wieku 4 — 6 miesięcy, czasem nawet i dłużej, mają uszy obwisłe.

Uzębienie. Ostre, bardzo silne, zgryz nożycowy ściśle na siebie zachodzący. Niedo­puszczalny przodozgryz i tyłozgryz.
Szyja. Silna i muskularna, średniej długości, bez fałd podgardlanych, w afekcie noszona wysoko, a poza tym pionowo.
Kończyny przednie. Łopatki długie, ukośne, płasko przylegające, nie mogą być wysunięte do przodu. Ramię i łopatka dobrze umięśnione tworzą w stosunku do siebie kąt prawie prosty. Podramię oglądane ze wszystkich stron proste, śródręczne silne, lecz nie strome. Łokcie niezbyt wąskie i nie za szerokie.

Tułów.  Klatka piersiowa  głęboka, miernie  szeroka,  żebra  lekko  wysklepione, brzuch miernie podciągnięty. Grzbiet wraz z lędźwiami prosty, silny, nie za długi. Długość tułowia większa od wysokości w kłębie. Krótki tułów i kwadratowa budo­wa są wadą. Lędźwie szerokie i silne, tył długi i lekko opadający. Kończyny tylne. Uda szerokie, muskularne, długie, ukośnie ustawione, śródstopie silne. Łapy okrągłe, silne, dobrze wysklepione. Podeszwy bardzo twarde. Palce krótkie, silne, ciemne. Na tylnych kończynach występują nieraz wilcze pazury, ponieważ jednak często powodują nieprawidłowy chód lub są kaleczone, należy je wkrótce po urodzeniu usuwać.
Ogon. Owłosiony, sięgający do stawu skokowego. W spokoju miernie wygięty, w podnieceniu i ruchu silniej wygięty i lekko wzniesiony, jednak nigdy ponad linię grzbietu. Nie może być pionowo wzniesiony ani zawinięty nad grzbietem. Przyci­nanie ogona jest niedopuszczalne.
Szata. Owczarek niemiecki krótkowłosy ma szatę krótką i twardą, pokrywa możliwie gęsta, poszczególne włosy proste, twarde, ściśle przylegające. Głowa łącznie z wnętrzem ucha oraz przód kończyn łącznie z łapami są krótko owłosione. Szyja pokryta włosem dłuższym i silniejszym. Tylna strona obu’ par kończyn pokryta dłuższym włosem aż do śródręcza lub stawu skokowego, na udach tworzy małe „portki”. Długość włosa bywa różna, występują liczne formy przejściowe. Zbyt krótki włos przypominający futro kreta jest wadą.

Owczarek niemiecki długowłosy ma znacznie dłuższy włos niż krótkowłosy. Podszy­cie występuje tylko w okolicy lędźvi lub brak go w ogóle. U owczarków długowło­sych spotyka się często wąską pierś i smukłą wydłużoną kufę. Ponieważ odporność psów długowłosych na wpływy klimatyczne oraz ich przydatność do służby jest znacznie mniejsza, nie należy ich używać do hodowli.
Umaszczenie. Czarne, stalowoczarne, popielate, jednolite lub z regularnym znacze­niem brązowym, żółtym lub białoszarym. Może występować czarny czaprak (czar­ne naloty na szarym lub jasnoszarym tle, z odpowiednim znaczeniem) tzn. maść wilczasta taka jak u pierwotnego dzikiego psa. Małe białe znaki na piersi dozwolo­ne. Podszycie jasne (oprócz psów czarnych). Ostateczne ubarwienie szczeniaków można oznaczyć dopiero po ukształtowaniu się pokrywy.
Wady. Z hodowli oraz z wystaw wykluczają psa wszystkie błędy wpływające na użyteczność; szczególnie brak typowego dla owczarka niemieckiego wyrazu, objętość, nierówność, tchórzliwość, jednostronne lub dwustronne wnętrostwo, mała żywotność, brak zainteresowania pracą, konstrukcja miękka lub limfatyczna, duże błędy w umaszczeniu, albinizm (brak pigmentu), kufa barwy mięsa. Wzrost powy­żej lub poniżej granic wyznaczonych wzorem. Kończyny za długie, za krótkie, zniekształcone skarłowaciałe. Zbyt ciężka lub zbyt lekka budowa, miękki grzbiet, strome ustawienie kończyn i wszelkie inne braki wpływające na posuwistoŚć i wy­trwałość biegu. Tępa, słaba, spiczasta lub zbyt długa kufa, przodozgryz lub tyło-zgryz, braki w uzębieniu, słabe uzębienie. Szata zbyt miękka, krótka lub długa, brak podszycia, uszy obwisłe lub źle noszone. Ogon zakręcony lub źle noszony, ogon od urodzenia krótki, przycięte uszy i ogon.

Do psów służbowych zalicza się wiele ras nie spokrewnionych, nadających się szczególnie do celów policyjnych, tzn. do służby obrończej oraz śledczo-tropicielskiej. Wspólną ich cechą jest nieufność wobec obcych, ciętość, czujność, chęć do walki, pojętność i przywiązanie do swego pana. Wszystkie one są szlachetnie zbu­dowane, średniej wielkości, silne, muskularne, szybkie, wytrwałe, zdolne do dużego wysiłku fizycznego, a przede wszystkim o doskonałym węchu.
Gdy poznano ich właściwości i uzdolnienia, rozpowszechniły się one we wszystkich krajach świata. Rozszerzyło się też pole ich działalności, zaczęto bowiem używać je do najróżniejszych celów. Pies taki może być użyty jako policyjny, wojskowy, w służbie straży kolejowej i granicznej, a także przy tropieniu zbrodniarzy, jako prze­wodnik ociemniałych, jako stróż, a w końcu do odszukiwania ludzi zasypanych lawinami lub gruzem w katastrofach budowlanych. Psy służbowe znalazły licznych miłośników, którzy je szkolą i zgłaszają do egzaminów. To sportowe zainteresowa­nie przyczyniło się do ich spopularyzowania na całym świecie.
Do ras służbowych zalicza się: owczarka niemieckiego, dobermana, boksera, rotweilera, brodacza olbrzyma, airedale terriera. Ostatni z nich należy również do grupy terierów, które będą omawiane w oddzielnym rozdziale.
W różnych krajach używane są też inne rasy jako psy służbowe, belgijski pies pasterski groenendael i wszystkie jego odmiany, ponadto podobne do brodaczy olbrzymów brązowe bouvier de flandres, a nawet wyżeł weimarski — typowy pies myśliwski. Ostatnio w CSRS pojawił się również owczarek Briard.

Należy do bardzo starej rasy, hodowanej na Węgrzech. Jego przodkowie dotarli tutaj z Azji. Używany jest do stróżowania, obrony stada i domu. Warunki klima­tyczne (zimne noce i mroźne zimy) oraz ściśle ukierunkowana hodowla wpłynęły na ogólny wygląd i charakter psów tej rasy. Jest to pies cięty, silny i odporny o charakterystycznej gęstej, sfilcowanej szacie chroniącej zarówno przed wilgocią, chłodem jak również przed pogryzieniem przez przeciwników. Budowę ma kwadtatową lub nieco prostokątną, głowę cechuje czupryna.

Wzorzec Charakterystyka. Odważny, cięty i bezgranicznie wierny. Oddany swemu panu, atakuje każdego obcego a wszelki opór wzmaga jego agresywność. Jedynie łagod­nością można go uspokoić. Te cechy odpowiadają warunkom jakie musi spełniać pies pasterski, stróż i obrońca. Atakuje on drapieżne zwierzęta i obce psy z nie­zwykłą zaciętością i odwagą.
Wrażenie ogólne. Pies o imponującym wyglądzie, silny, duży, muskularny, kościsty, odważny, zwracający uwagę ładną, budzącą obawę sylwetką. Wrażenie to potęguje przenikliwe, inteligentne spojrzenie.

Głowa. Okryta długim włosem, ukazuje tylko sylwetkę czaszki, przez to wydaje się ona krótsza, a czoło szersze. Jeśli zaczesze się włosy z czoła, czaszka jest okrągła. Krawędź czołowa dostrzegalna. Kufa nieco krótsza od mózgowioczaszki, prosta i zwykle okryta długim włosem, nie zwęża się, lecz jest tępo zakończona (jednak nie wydaje się z przodu zgnieciona). Wargi są czarne lub stalowoszare, przy kącikach nieco obwisłe. Przylegają do uzębienia i ściśle je okrywają. Zęby silne, białe, za­chodzące ściśle na siebie. Nos czarny. Psy, które mają nosy koloru mięsistego wyklucza się z hodowli. Psy o ciemnobrązowych lub lupkowatycłi nosach są niepo­żądane, mogą być jednak przejściowo dopuszczone do hodowli. Nozdrza rozwarte.

Oczy. Średniej wielkości, kształtu migdałowego, niezbyt głęboko osadzone o wier­nym spojrzeniu. Otoczone długim włosem rosnącym we wszystkich kierunkach. Barwa oczu ciemnobrązowa lub ciemniejsza. Jasne niepożądane. Błękitnawa tęczówka powoduje dyskwalifikację. Obwódki oczu koloru łupku. Uszy. Nisko osadzone, opadają po bokach głowy nieco odstając, średniej wielkości, ^zewnętrzna część pokryta długim włosem.
Szyja. Silna, średniej długości, okryta długim włosem, robi wrażenie krótszej, noszona poziomo, bez fałd podgardlanych. Kończyny przednie. Słupowate, rozstawione na szerokość piersi, dobrze umięśnio­ne, oglądane ze wszystkich stron proste. Górna ich część przylega ściśle do tułowia, i    łokcie nie mogą odstawać. Cała kończyna równomiernie owłosiona.
Tułów. Odznacza się przede wszystkim pojemną klatką piersiową, głęboką z mier­nie wysklepionymi żebrami. Przedpiersie silne i szerokie. Kłąb nie wzniesiony przechodzi w grzbiet — przejście to jest stosunkowo długie. Grzbiet nie może być łęgowaty ani karpiowaty, powinien być jak i lędźwie szeroki. Tył szeroki, muskular­ny, lekko opadający. Brzuch szeroki, miernie podciągnięty.
Kończyny tylne. Kościste o silnym umięśnieniu, okryte równomiernie długim wło­sem, który opada w postaci sfilcowanych sznurów. Tylne kończyny nie powinny być podstawione ani odstawione do tylu. Muszą być dobrze ukątowane i szeroko rozstawione. Łapy zwarte, dość szerokie, tylne silniejsze od przednich, okryte dłu­gim włosem. Pazury czarne lub łupkowate. Opuszki silne, elastyczne i twarde. Ogon. Zwisający, na wysokości stawu skokowego wygięty ku górze. Obficie owło­siony. W spoczynku zwisający ku dołowi, w afekcie wznosi się do linii grzbietu. Ogon nie może być skracany.
Szata. Włos długi, układa się różnie na różnych partiach ciała. U psów nie czesa­nych włos sfilcowuje się w postronki na przednich kończynach, na piersi, brzuchu, tyle, udach i ogonie. Im więcej postronków tym lepiej. Na głowie miernie długi włos, dłuższy ku tyłowi. Włos jest najdłuższy na ogonie, najkrótszy na głowie. Włos falisty niepożądany.
Umaszczenie. Włos biały, inne kolory niedopuszczalne.
Wzrost. Pies w kłębie od 63 do 80 cm, suka od 55 do 60 cm. Pożądane duże psy. Wady. Nos jasny lub cielisty, niebieskawe lub szkliste oczy, uszy małe, wysoko osadzone, gładki włos, na głowie i łapach kolorowe łaty, wysoko wzniesiony ogon.

Nazwę swą zawdzięcza okolicy Champagne (Szampania) znanej z produkcji sera Brie. Jest to bardzo stara rasa z długoletnią tradycją pasterską. Nazwę Briard nadano jej stosunkowo późno w celu odróżnienia od innych ras krajowych. Łagodny charak­ter zyskał mu grono licznych miłośników, którzy trzymają go jako psa towarzysza i stróża. Dzięki obfitej szacie robi wrażenie potężnego, silnego zwierzęcia.

Wzorzec Wrażenie ogólne. Pies muskularny, harmonijnie zbudowany, żywy, przywiązujący się do swego pana.
Głowa. Silna dość długa, wyraźna krawędź czołowa. Długość kufy i mózgowio-czaszki jednakowa. Broda i pysk owłosione, brwi zasłaniają lekko oczy. Kufa ani wąska ani spiczasta, zawsze czarna. Nos raczej  graniasty niż okrągły. Nozdrza graniaste. Czoło lekko wysklepione. Uzębienie. Silne, białe, ściśle na siebie zachodzące.
Oczy. Poziomo osadzone, rozwarte, raczej duże, ciemne, żywe, o spokojnym wyra­zie.
Uszy. Wysoko osadzone, przycięte i sterczące, nie przylegające, jeśli nie są przycięte raczej krótkie (pies z przyciętymi uszami jest na wystawie wyżej oceniany). Szyja. Muskularna.
Tułów. Klatka piersiowa szeroka, głęboka i dobrze rozwinięta. Grzbiet prosty, tył lekko ścięty.
Kończyny. Dobrze umięśnione, o silnym kośćcu i prawidłowym ustawieniu. Sród-ręcza niezbyt blisko ziemi, dobrze związane w stawach, od nadgarstka prawie pionowe.
Łapy silne, okrągłe (pośrednie między łapą kocią i zajęczą), pazury czarne, palce zwarte. Na tylnych łapach podwójne wilcze pazury. Nawet najlepsze psy nie mogą być oceniane, jeśli mają tylko pojedyncze wilcze pazury.
Ogon. Dobrze rozwinięty, opuszczony, zakończony haczykowato, sięga do stawu skokowego.
Szata. Długa, jędrna, kozia.
Umaszczenie. Dopuszczalne wszystkie kolory jednolite oprócz białego. Ciemne ko­lory wyżej cenione.
Wzrost. Pies od 62 do ji&jcm, suka od 56 do 64 cm (dolne granice nie obowiązują w klasie młodzieży).
Wady. Pysk spiczasty, małe oczy, oczy migdałowe lub mało przejrzyste. Tył cał­kiem prosty lub zbytnio ścięty. Biała plama na przedpiersiu (poważna wada). Ogon bardzo krótki albo zakręcony na grzbiet. Białe pazury.
Wady dyskwalifikujące: wzrost poniżej normy, brak wilczych pazurów, głowa lub łapy krótko owłosione, ogon za krótki lub przycięty, nos jasny, oczy o różnych kolorach, szata wełnista, białe łapy, maść łupkowatołaciata.

Ojczyzną jego jest południowa Walia, gdzie trzymano go jako małego psa paster­skiego. Jest to pies energiczny, inteligentny, łagodny. Najbliższym jego kuzynem jest cardigan welsh corgi, który różni się od niego tylko większym wzrostem i dłuższym ogonem.

Wzorzec Wrażenie ogólne. Pies niski, krępy
Głowa. Czaszka wysklepiona, silnie” Wymodelowana, przypomina lisa. Krawędź czołowa słabo zaznaczona. Kufa silna, szczęki długie i silne, z silnymi zębami,zgryz nożycowy.
Nos. Czarny.
Oczy. Nieco na bokach i głęboko osadzone, o rzechowobrazowe. Uszy. O kształcie litery V, dość duże, sterczące. Szyja. Silna, muskularna, dość długa.
Tułów. Wyraźnie wysklepione żebra, silna i głęboka klatka piersiowa, grzbiet dość długi, prosty, silny.
Kończyny przednie. Ściśle przylegające do boków, lekko odstające skierowane ku przodowi, łokcie nie sprawiają jednak wrażenia wysuniętych do przodu.
Kończyny tylne. Tyl bardzo muskularny. Uda oglądane z tylu silne, proste, długie. Łapy silne, wysklepione, zwarte.
Ogon. Krótki. Pożądane są ogony tak krótkie, aby nie trzeba było ich przycinać. Umaszczenie, Wszelkie kolory przy przewadze bieli, dopuszczalny kolor pomarań­czowy i żółty.
Masa ciała. Pies od 9 do 11 kg, suka od 8 do 10 kg. Wzrost. Od 25 do 30 cm.